تحقير علنى برخورد مىكردند ، ايرانيان برعكس « 361 » حتى در زمان ساسانيان در اين زمينه ، شهرت داشتند ، « 362 » هرچند كه به‌هيچ‌وجه در زمره اقوام نوعا تاجر در شرق به شمار نمىآمدند . از لحاظ فعاليت بازرگانى ميان اقوام ايرانى ، سغديان « 363 » كه ارتباط طولانى و گسترده‌اى با « جاده ابريشم » نيز داشتند ، به خصوص ممتاز بودند . « 364 » دامنهء فعاليت تجارى اينان از محل موسوم به سغدق ( بعدها سدق ؛ به روسى « سروژ » ) واقع در كريمه تا چين گسترش داشت . « 365 » در خود ايران در برخى نواحى يهوديان نيز واسطه تبادل كالا بودند « 366 » و به يمن اين فعاليت با همه نقاط - حتى با مغرب‌زمين - « 367 » ارتباط بسيار گسترده‌اى برقرار مىكردند . در بعض مناطق ، بخشى از شهرها ( مثلا بخشهايى از اسپهان ) ، با وجودى كه ديگر يهوديان در آنجا سكونت نداشتند ، همچنان به اسم آنان خوانده مىشد . « 368 » حتى در بخارا ، شوشتر « 369 » و ديگر نقاط « 370 » يهوديان اغلب در تجارت فعاليت داشتند . ايرانيان نيز شخصا به‌هيچ‌وجه تجّار نالايقى نبودند . « 371 » مردم فارس و بخشى از بصره - كه بيشتر ايرانيان در آن سكونت داشتند - علاوه بر اعراب جنوب به عنوان تجارى ماهر ، ميان محافل مسلمان شناخته شده بودند . « 372 » آنان به زودى

--> ( 361 ) . Mez 442 . ( 362 ) . Christen sen 1 123 f ( 363 ) . سغديها به‌عنوان يكى از اقوامى كه در تجارت ، تخصص ويژه داشتند ، مشهور بودند . به‌عنوان نمونه نگاه كنيد به كتاب الاغانى / قاهره ، ج 3 ، ص 138 . ( 364 ) . رجوع كنيد به : . Spuler , Mittelasien 315 - 317 ( 365 ) . ابن حوقل : المسالك و الممالك ، قبل ما 1 ، ص 365 - و نيز : Paul pelliot : Le Cha Tcheou Tou Fou T'ou King''et la Colonie sogdienne de la region du lob Nor , im Journal Asiatique XI . R . , Bd . VII . ( 1 - VI . 1916 ) , S . III - 123 ; Barthold , Christ . 32 ( 366 ) . مقدسى : احسن التقاسيم ، ص 400 . ( 367 ) . Mez 442 f . ( 368 ) . مقايسه كنيد با مبحث « يهوديان » ص 392 جلد اول كتاب حاضر . ( 369 ) . مقدسى : احسن التقاسيم ، ص 409 ؛ ابن مسكويه : تجارب الامم ، ج 5 ، ص 408 . Mez 444 ( 370 ) . مقايسه كنيد با مبحث « يهوديان » ص 392 جلد اول كتاب حاضر . ( 371 ) . « مردم ايران تجارت را دوست دارند » ، گفتهء Huei - ch ao / Fuchs ، در S . 450 است . ( 372 ) . Mez 448 .